Aklimatyzacja roślin z rodzajów Echinodorus i Cryptocoryne w akwarium

Rośliny z rodzajów Echinodorus i Cryptocoryne trafiają do akwarium prosto ze szklarni, gdzie rosły nad wodą - dlatego po zanurzeniu tracą stare liście i przechodzą przez okres aklimatyzacji. Sprawdź, jak je posadzić, dlaczego obumieranie liści jest normalne i jakie warunki zapewnić, żeby ten proces przebiegł bez strat.

W tym artykule wyjaśniamy:

• Rośliny rozetowe
• Ze szklarni do akwarium
• Przygotowanie do sadzenia i sadzenie
• Aklimatyzacja - dlaczego liście obumierają
• Warunki w akwarium dla Echinodorusów i Cryptocoryne
• Zalety roślin w koszyczkach

Rośliny rozetowe:

Rośliny rozetowe, do których zaliczają się żabienice (Echinodorus) i zwartki (Cryptocoryne), tworzą pędy z silnie skróconymi międzywęźlami - nowe liście wyrastają ze środka rośliny, gdzie znajduje się stożek wzrostu. Każdy nowy liść stopniowo rozkłada na boki te starsze, w efekcie czego powstaje charakterystyczna rozeta liści. Część gatunków wytwarza dobrze rozwinięte, pełzające podziemne kłącze, które służy do magazynowania składników pokarmowych i jest swoistym rezerwuarem tlenu.

Ze szklarni do akwarium:

Większość roślin akwarystycznych to gatunki błotne, porastające brzegi rzek, które dobrze adaptują się do stałego wzrostu pod wodą. W naturalnym środowisku, w porze deszczowej, gdy poziom wody się podnosi, rośliny zostają okresowo zatapiane - w pełnym zanurzeniu wytwarzają liście przystosowane do funkcjonowania pod wodą.

Uprawa roślin akwarystycznych na dużą skalę prowadzona jest w szklarniach, gdzie sadzonki utrzymywane są w warunkach dużej wilgotności powietrza i niskim poziomie wody, sięgającym zwykle tylko do brzegu ażurowej doniczki. Tak produkowane rośliny wytwarzają liście przystosowane do tych warunków - typowo skórzaste, sztywne, osadzone na długim ogonku liściowym, różniące się kształtem i kolorem od egzemplarzy rosnących już od dawna w akwarium.

Przygotowanie do sadzenia i sadzenie:

Zakupione sadzonki z oferty roślin w koszyczkach otrzymujemy w koszyczku wypełnionym wełną mineralną (rośliny zamawiane z wysyłką są już z niego wyjęte, co ogranicza uszkodzenia transportowe). Silny, mocno wydłużony, tzw. sznurkowaty system korzeniowy roślin rozetowych bywa problemem przy próbie wyjęcia rośliny z koszyczka bez uszkodzenia węzła korzeni - na szczęście nie trzeba tego robić. Najprościej rozciąć plastikowy koszyk ostrymi nożyczkami od góry do dołu i wyjąć cały system korzeniowy.

Uwolnioną z doniczki sadzonkę trzeba oczyścić z wełny kamiennej, którą poprzerastały korzenie - dobrze sprawdza się do tego zwykły widelec użyty jak grzebień. Pęsetą akwarystyczną wyskubujemy resztki substratu ogrodniczego, a najdłuższe korzenie, które mogłyby utrudnić sadzenie, delikatnie przycinamy - dla rośliny to tylko dodatkowy bodziec do ukorzeniania się. Zostawiamy jedynie białe, nieuszkodzone mechanicznie korzenie. Sadzimy pęsetą, tak głęboko, żeby cały system korzeniowy znalazł się pod podłożem.

Aklimatyzacja - dlaczego liście obumierają:

Rośliny z uprawy emersyjnej (nadwodnej) po posadzeniu w akwarium starają się jak najszybciej dostosować do zmiany środowiska, co wymaga od nich dużego wydatku energetycznego i wiąże się ze stresem. Muszą się ukorzenić i wytworzyć nowe, dobrze funkcjonujące pod wodą liście. Stare, nadwodne liście ze względu na odmienną budowę morfologiczną nie spełniają już efektywnie swoich funkcji i zaczynają powoli obumierać - odrzucanie liści to naturalna konsekwencja stresu spowodowanego zanurzeniem, a nie znak, że roślina się nie przyjęła. Podawanie dużej ilości dwutlenku węgla (np. nawozów CO2 w płynie) pozwala roślinie dłużej utrzymać liście nadwodne.

Proces aklimatyzacji roślin rozetowych przebiega zwykle mało inwazyjnie dla zbiornika. Marniejące liście rozpoznamy po pojawiających się od brzegów gnijących plamach - najlepiej wycinać je na bieżąco ostrymi nożyczkami. Przy sadzeniu większej ilości roślin z koszyczków w nowym zbiorniku trzeba dopilnować ogólnego porządku - procesy gnilne mogą spowodować niebezpieczne skoki amoniaku, groźne zarówno dla roślin, jak i zwierząt. Pomaga tu regularne odmulanie dna, preparaty na bazie bakterii rozkładających resztki organiczne oraz podmiany wody z dobrej jakości uzdatniaczem neutralizującym amoniak. Więcej o samym procesie dojrzewania biologicznego zbiornika przeczytasz w artykule o cyklu azotowym.

Z pozoru radykalnym sposobem jest całkowite pozbawienie rośliny liści i skrócenie korzeni przed posadzeniem - to również spowoduje spory stres, ale witalność tych gatunków jest na tyle duża, że w zależności od panujących warunków roślina i tak rozpocznie wzrost. Ukorzenianie zaczyna się już po kilku dniach, a pierwsze podwodne liście sadzonki pokazują zwykle po tygodniu lub dwóch.

Warunki w akwarium dla Echinodorusów i Cryptocoryne:

Rośliny rozetowe nie należą do gatunków szczególnie wymagających, ale nie lubią zmienności parametrów wody - jeśli pH i twardość nie znajdują się na skrajnych końcach skali, a w wodzie nie ma wysokiego stężenia amoniaku, rozpoczną wzrost. Zbyt niska temperatura utrzymująca się przez dłuższy czas potrafi zahamować rozwój Echinodorusów, które przechodzą wtedy w stan uśpienia.

Rozbudowany system korzeniowy preferuje drobnoziarniste podłoże żwirowe o minimalnej grubości 6 cm - warto unikać przesadzania z ilością torfu, bo silne zakwaszenie substratu może ograniczyć rozwój korzeni. Są to gatunki żyzniolubne, pobierające składniki pokarmowe przez korzenie prosto z podłoża, dlatego najefektywniejszą formą nawożenia są kapsułki nawozowe połączone z kulkami glinianymi, które zapewniają rozbudowanemu systemowi korzeniowemu odpowiednie środowisko do pobierania składników. Rośliny te lubią być oświetlane ok. 12 godzin na dobę - jeśli natężenie światła jest zbyt silne, na najstarszych liściach pojawią się zielone glony, co jest znakiem, żeby skrócić czas naświetlania.

Zwartki pod względem wymagań nie różnią się szczególnie od żabienic, ale są bardziej wrażliwe na zmiany - potrafią odrzucić wszystkie liście nawet po przesadzeniu w inne miejsce tego samego akwarium (tzw. choroba zwartek), a szczególnie podatne na to są starsze, wyrośnięte egzemplarze.

Zalety roślin w koszyczkach:

Mimo dłuższego procesu aklimatyzacji, rośliny sprzedawane w koszyczkach mają kilka wyraźnych zalet w porównaniu z innymi formami sprzedaży.

• ✅ Szybszy proces produkcyjny oznacza niższą cenę dla akwarysty.
• ✅ Rośliny lepiej znoszą transport.
• ✅ Są wolne od glonów.
• ✅ Odpowiednio rozwinięty system korzeniowy ułatwia aklimatyzację w nowych warunkach.
• ✅ Brak jaj ślimaków na liściach.
• ✅ Wiele odmian jest dostępnych tylko w formie emersyjnej (nadwodnej).
  
  

Co czytać dalej - nasze poradniki dla początkujących:

FAQ - najczęściej zadawane pytania:

Czy to normalne, że rośliny tracą liście po posadzeniu w akwarium?
Tak - odrzucanie starych, nadwodnych liści to naturalna konsekwencja stresu spowodowanego zanurzeniem. Roślina wytwarza w tym czasie nowe liście przystosowane do wzrostu pod wodą.

Czy można obciąć liście przed posadzeniem, skoro i tak odpadną?
Można, ale to dodatkowy stres dla rośliny. Witalność gatunków rozetowych jest na tyle duża, że po posadzeniu w akwarium i tak rozpoczną wzrost, niezależnie od tego, czy liście zostaną obcięte, czy nie.

Jak długo trwa aklimatyzacja roślin z koszyczków?
Ukorzenianie zaczyna się już po kilku dniach od posadzenia, a pierwsze podwodne liście sadzonki pokazują zwykle po tygodniu lub dwóch.

Jakie podłoże jest najlepsze dla Echinodorusów i Cryptocoryne?
Drobnoziarniste podłoże żwirowe o grubości minimum 6 cm, bez nadmiaru torfu - te gatunki pobierają większość składników pokarmowych przez rozbudowany system korzeniowy.

Zobacz także: