Rośliny rozetowe
Rośliny rozetowe tworzą pędy z silnie skróconymi międzywęźlami, nowe liście wyrastają ze środka rośliny, tam właśnie znajduje się stożek wzrostu. Każdy nowo wyrastający liść powoduje stopniowe rozkładanie się na boki tych starszych w skutek czego tworzy się tak zwana rozeta liści. Część żabienic oraz zwartek wytwarza dobrze rozwinięte pełzające, podziemne kłącze, które służy do magazynowania składników pokarmowych oraz jest swoistym rezerwuarem tlenu.
Ze szklarni do akwarium
Większość roślin akwarystycznych to gatunki błotne porastające brzegi rzek, które dobrze adaptują się do stałego wzrostu pod wodą. W naturalnym środowisku w porze deszczowej, gdy poziom wody podnosi się, rośliny zostają okresowo zatapiane. Znajdując się w pełnym zanurzeniu, wytwarzają liście przystosowane do funkcjonowania w środowisku podwodnym.
Uprawa roślin akwarystycznych na dużą skalę dla rynku akwarystycznego, prowadzona jest w odpowiednio do tego celu przygotowanych pomieszczeniach. W szklarniach sadzonki utrzymywane są w warunkach bardzo dużej wilgotności powietrza oraz niskim poziomie wody. Zalane wodą są tylko do poziomu sięgającego brzegu ażurowej doniczki (koszyczka). Tak produkowane rośliny wytwarzają liście przystosowane do panujących warunków. Typowo nadwodne liście różnią się wyglądem od rosnących już w akwarium. Większość odmian tak produkowanych ma skórzaste i sztywne liście, osadzone na długim ogonku liściowym, różnią się kształtem oraz kolorem w porównaniu do egzemplarzy rosnących w akwarium już od dawna.
Przygotowywanie do sadzenia i sadzenie
Zakupione sadzonki otrzymujemy w koszyczku wypełnionym wełną mineralną. Rośliny zakupione z opcją wysyłki są już wyjęte z koszyczka, co ogranicza możliwe uszkodzenia wynikające z transportu. Bardzo silny, mocno wydłużony, określany sznurkowatym system korzeniowy roślin rozetowych to niewątpliwie problem przy pierwszych próbach wyjęcia takiej rośliny z koszyczka bez uszkodzenia powstałego węzła korzeni. Na szczęście nie trzeba tego robić. Najprościej jest rozciąć plastikowy koszyk ostrymi nożyczkami od góry do dołu i wyjąć system korzeniowy. Uwolniona z doniczki sadzonka wymaga oczyszczenia z wełny kamiennej, którą poprzerastały korzenie. Domowym, godnym polecania patentem jest użycie widelca jak grzebienia, 'czeszemy' korzenie pozbywając się największych kawałków wełny. Oczywiście za pomocą prostej pęsety akwarystycznej wyskubiemy cały substrat ogrodniczy, w którym rosła do tej pory nasza sadzonka. Najdłuższe korzenie, które mogłyby utrudnić sadzenie, trzeba delikatnie przyciąć. Nie należy bać się cięcia, dla rośliny jest to tylko dodatkowy bodziec do ukorzeniania się w akwarium. Pozostawiamy tylko te białe i nieuszkodzone mechanicznie korzenie, które szybko rozpoczną wzrost w akwarium. Posługując się pęsetą, sadzimy roślinę tak głęboko, żeby cały system korzeniowy znalazł się pod podłożem.
Aklimatyzacja
Naszym zadaniem jest zapewnienie takich warunków, żeby proces aklimatyzacji przebiegł szybko i nie zaszkodził kondycji akwarium. Rośliny z uprawy emersyjnej po posadzeniu w akwarium, dążą żeby jak najszybciej dostosować do zmiany środowiska. Warunki w akwarium, odmienne od szklarniowych wymuszają na niej duży wydatek energetyczny oraz stres. Rośliny muszą ukorzenić się i wytworzyć nowe, dobrze funkcjonujące pod wodą liście. Stare nadwodne liście ze względu na różnice w budowie morfologicznej nie spełniają efektywnie swoich funkcji, zaczynają powoli obumierać, a wygląd rośliny nie napawa optymizmem. W tym czasie wielu posiadaczy akwariów decyduje się wyjąć roślinę, zakładając, że ta nie przyjęła się do warunków panujących w akwarium. Odrzucanie liści jest naturalną konsekwencją stresu spowodowanego zanurzeniem rośliny pod wodą. Podawanie dużej ilości dwutlenku węgla (CO2 z butli) pozwala na dłuższe utrzymywanie przez roślinę liści nadwodnych w akwarium.
Degradacja liści emersyjnych żabienicy w akwarium. Takie liście należy usuwać.
Proces aklimatyzacji rozetowych roślin emersyjnych w akwarium przebiega mało inwazyjnie dla zbiornika. Liście części gatunków są duże i łatwo jest je wyjąć, gdy zauważymy, że te zaczynają marnieć. Obserwujemy to jako pojawiające się od brzegów liścia gnijące plamy. Jeżeli jest to jedna dosadzana do dojrzałego akwarium roślina, najlepiej na bieżąco je wycinać ostrymi nożyczkami. W przypadku nowego zbiornika w którym sadzimy większą ilość roślin z koszyczków ważne jest, aby dopilnować ogólnego porządku w akwarium. Procesy gnilne zachodzące w nowym akwarium mogą spowodować skoki niebezpiecznego amoniaku, który w wysokim stężeniu jest równie niebezpieczny dla roślin, jak zwierząt. Ważne jest odmulanie dna, stosowanie preparatów na bazie bakterii rozkładających resztki organiczne, regularne podmiany wody z dobrej jakości uzdatniaczem, który również neutralizuje amoniak.
Liście i tak odpadną czy mogę je obciąć wcześniej?
Z pozoru radykalnym sposobem aklimatyzacji roślin rozetowych w akwarium jest całkowite pozbawienie liści oraz skrócenie korzeni. Odcięcie liści pochodzących z uprawy nadwodnej i posadzenie w innych warunkach (pod wodą) spowoduje niewątpliwie duży stres u rośliny. Witalność roślin jest tak duża, że gdy zostaną posadzone w akwarium zależnie od panujących warunków oraz kondycji zakupionych sadzonek rozpoczną wzrost. To, co niewidoczne, czyli ukorzenianie się roślina rozpoczyna już po kilku dniach. Pierwsze podwodne liście, sadzonki pokazują po tygodniu bądź dwóch.
Ogólne warunki w akwarium dla roślin z rodzajów Echinodorus i Cryptocoryne
Przykładowa aranżacja akwarium wykorzystująca gatunki z rodzaju Echinodorus.
Zwartka Wendta 'Brown'
Rośliny rozetowe nie są gatunkami specjalnie wymagającymi względem warunków panujących w akwarium, Należy zadbać o stabilność parametrów. Rośliny nie lubią zmian w chemii wody. Jeżeli wartości pH oraz twardości nie są na skrajnych końcach skali, a w wodzie nie ma wysokiego stężenia amoniaku rozpoczną wzrost. Zbyt niska temperatura utrzymująca się przez przez długi czas potrafi zahamować rozwój echinodorusów, przejdą wtedy w stan uśpienia. Rozbudowany system korzeniowy roślin rozetowych preferuje drobnoziarniste podłoże żwirowe, którego minimalna grubość powinna wynosić 6 cm. Nie należy przesadzać z ilością torfu jako uzupełnienia podłoża, gdyż silnie zakwaszenie substratu może ograniczyć rozwój systemu korzeniowego. Są to gatunki, które preferują żyzne podłoże. Pobierają składniki pokarmowe przez rozbudowany system korzeniowy prosto z podłoża. Najefektywniejszą formą nawożenia są kapsułki nawozowe połączone z kulkami glinianymi. Glina zapewnia odpowiednie środowisko dla rozbudowanego systemu korzeniowego do pobierania składników pokarmowych. Rośliny te lubią być oświetlane ok. 12 godzin w ciągu doby. Jeżeli natężenie światła będzie zbyt silne, na najstarszych liściach pojawią się zielone glony to znak, że trzeba skrócić czas naświetlania w akwarium. Zwartki pod względem wymagań nie różnią się szczególnie od żabienic, trzeba pamiętać, nie lubią zmian. Potrafią odrzucić wszystkie liście nawet po przesadzeniu w inne miejsce tego samego akwarium. Gubienie liści wynikające ze zmianiających się warunków uprawy nazywane jest chorobą zwartek, bardziej wrażliwe na zmiany są starsze wyrośnięte egzemplarze kryptokoryn.
Zalety roślin w koszykach
Dlaczego wybrać rośliny w koszyczkach, mimo dłuższego procesu aklimatyzacji?
✅ Proces produkcyjny jest szybszy co oznacza niższą cenę dla akwarysty.
✅ Rośliny lepiej znoszą transport do Ciebie!
✅ Są to rośliny wolne od glonów.
✅ Odpowiednio rozwinięty system korzeniowy ułatwia aklimatyzację w nowych warunkach.
✅ Brak jaj ślimaków na liściach.
✅ Wiele odmian jest dostępne tylko w formie emersyjnej.
Zgodnie z Dz. U. 94 Nr 24 poz. 83, sprost.: Dz. U. 94 Nr 43 poz. 170, kopiowanie, przetwarzanie i rozpowszechnianie tych materiałów w całości lub w części bez mojej zgody jest zabronione i stanowi naruszenie praw autorskich.
