Rośliny 'trawnikowe' - wybór roślin na pierwszy plan akwarium
Zielony dywan z roślin przy frontowej szybie akwarium jest bez dwóch zdań efektownym elementem aranżacji akwarium roślinnego. Dostępnych jest wiele gatunków osiągających nieznaczną wysokość idealnych do obsadzania pierwszego planu akwarium. Różnią się one kształtem liści ich kolorem oraz wymaganiami i tempem wzrostu. Wszystkie te rośliny potrzebują zabiegów pielęgnacyjnych. Niezbędne jest dopasowanie oświetlenia do ich wymagań, nawożenia oraz odpowiedniego podłoża ułatwiającego wzrost i ukorzenianie się. Większość z gatunków pierwszoplanowych wymaga mocniejszego oświetlenia, żeby rozwijały się nisko, przy dnie w sposób zwarty. W miejscach zacienionych przez inne większe gatunki 'wyciągną' się w kierunku tafli wody, tym samym pokrój grupy takich roślin będzie mniej gesty i ogólny wygląd pierwszego planu będzie daleki od angielskiego trawnika. Mocne oświetlenie musi zostać uzupełnione o zbilansowane nawożenie inaczej zamiast trawnika i zdrowych roślin osiągniemy akwarium pełne glonów.
Rośliny pierwszego planu mają stosunkowo słabo rozwinięty system korzeniowy, który dopiero wraz ze wzrostem stabilizuje sadzonki w podłożu . Trzeba zwrócić uwagę na odpowiednią granulację oraz jakość podłoża. Prym bez dwóch zdań wiodą podłoża aktywne, które charakteryzują się luźną porowatą strukturą ułatwiającą zarówno sadzenie jak i ukorzenianie się. Łatwo dostępne składniki pokarmowe w tego typu granulatach przyczyniają się do szybkiego rozpoczęcia wzrostu po posadzeniu roślin w akwarium.
Pielęgnacja roślin trawnikowych
Echinodorus tennelus posadzony na pierwszym planie.
Regularne przycinanie roślin pierwszego planu powoduje szybkie zagęszczenie się w akwarium, tworząc zwarty trawnik. Koszyczek roślin bądź rośliny z kultur in vitro (kubek z żelową pożywką) należy podzielić na małe porcje o wielkości ok. 1 cm x 1 cm i sadzić w odległości 2-2,5 cm od siebie, pierwsze cięcie zagęszczające należy przeprowadzić ostrymi nożyczkami po 3-4 tygodniach od posadzenia, w tym czasie łodygi będą już odpowiednio ukorzenione. Optymalne sadzenie roślin pozwala na duży dostęp do światła od samego startu. Niewielkie odległości między kolejnymi sadzonkami spowodują, że wymarzony dywan w akwarium szybko się zagęści po tym, jak rośliny rozpoczną zajmowanie wolnych przestrzeni.
"Sadzenie drobnych roślin pierwszego planu jest
zadaniem prostym gdy wykorzystasz pęsetę akwarystyczną.
Do wyboru są pęsety proste lub wygięte, które
ułatwiają sadzenie roślin przy bardziej rozbudowanych aranżacjach"
Jeżeli liście roślin trawnikowych żółkną nawet w przypadku podawania nawozów i zapewnienia odpowiedniego oświetlenia można brać pod uwagę silne zanieczyszczenie podłoża, to czas na porządne odmulenie dna w okolicach bardzo zagęszczonych pędów. Pierwszoplanowe drobne rośliny wymagają regularnego cięcia. Wpływa to produkcję hormonów roślinnych odpowiedzialnych za rozkrzewianie się, a tym samym zagęszczenie roślin. Wraz ze wzrostem nawarstwiające się kolejne łodygi spowodują obumieranie roślin przy samym dnie, które zostały odcięte od światła. Wynikiem tego mogą być odrywające się od podłoża duże fragmenty trawniczka.
Nieważne na jaki gatunek rośliny trawnikowej się zdecydujesz. Do prawidłowego zagęszczenia oraz odpowiedniego wyglądu Twojego trawnika niezbędne okażą się ostre nożyczki o odpowiednim kształcie ułatwiające również kontrolę nad bardziej ekspansywnymi gatunkami.
Gatunki roślin na pierwszy plan akwarium
„Trawki'' w akwarium które możemy posadzić na froncie akwarium to spektakularnie niskie rośliny, których liście przypominają źdźbła traw. Mają stosunkowo szybkie tempo wzrostu w porównaniu z innymi gatunkami pierwszoplanowych roślin akwariowych.
Gęsty trawnik w nano akwarium z roślin z rodzaju Eleocharis Minimalistyczna aranżacja z wykorzystaniem jednej rośliny trawniczkowej (Utricularia graminifolia)
Eleocharis (ponikło) to rodzaj popularnych roślin trawiastych do akwarium wśród których możemy wyszczególnić gatunki osiągające wysokość kilkudziesięciu centymetrów jak E. vivipara, średniej wysokości (ok.15 cm) E. accicularis oraz gatunki niskie idealne do sadzenia na froncie akwarium. Wszystkie tworzą podziemne rozłogi z których wyrastają drobne igiełkowate listki. Niskie gatunki ponikła nadają się zarówno do nano zbiorników jak i dużych kompozycji. Niedostateczna ilość oświetlania nie ogranicza wzrostu lecz powoduje słabsze zagęszczenie liści oraz wpływa niekorzystnie na wysokość rośliny, powodując wyciąganie się jej w kierunku światła.
Eleocharis sp. mini (prawdopodobnie to odmiana E. accicularis). To najniższa odmiana ponikła. Osiąga wysokość 3-5 cm, wymaga dużo światła, do optymalnie niskiego wzrostu. Rozwija się szybko i w krótkim czasie zagęszcza się, formując zwarty dywan.
E. parvula/ parvulus (Ponikło drobne) jest gatunkiem kosmopolityczny występujący dziko na wielu kontynentach. W uprawie akwarystycznej jest zmienny i osiąga od 3 do nawet 10 centymetrów wysokości.
E. pusilla (Ponikło karłowate) pochodzi z Australii i Nowej Zelandii. W uprawie jest najmniej wymagający pośród gatunków w tym rodzaju. Osiąga podobne rozmiary jak E. sp. mini, rzadko przekraczając 3-4 cm wysokości.
Lilaeopsis (lileopsis)
To rodzaj szybko adaptujących się do warunków akwarystycznych roślin, które w krótkim czasie tworzą zwarty trawnik szablastych liści. Roślin wymagają intensywnego oświetlenia do uformowania gęstej darni na przodzie akwarium. Lileopsisy najlepiej rozwijają się w drobnym podłożu jak substrat aktywny, piasek lub żwirek o niewielkiej granulacji. Dodatek żyznego substratu bogatego w glinkę oraz składniki mineralne przyspiesza znacząco tempo wzrostu. Podziemne kłącza lileopsisa pełzają w dowolnym kierunku tworząc zwartą strukturę. Z każdego węzła wypuszcza po kilka liści, które zależnie od warunków i gatunku maja zmienną szerokość oraz wysokość. Rośliny tego rodzaju dobrze rozwijają się w wodzie o odczynie powyżej 7 pH, a temperatura nie powinna przekraczać 26ºC. W mocno już zagęszczonych kępkach najstarsze liście mają tendencje do żółknięcia i stopniowej degradacji. Taka grupa roślin wymaga przycięcia odmładzającego, poprawi to estetkę naszego trawniczka oraz ograniczy wyrastanie podziemnych pędów ponad powierzchnię podłoża. Trawnik wyhodowany z lileopsisa jest jednym z najmniej wymagających względem zabiegów pielęgnacyjnych.
Lilaeopsis Mauritiana to pochodzący z Mauritiusa gatunek osiąga od 5 do 10 cm wysokości, Charakteryzuje się jasnozieloną blaszką liściową. Liście przypominają rurkowate źdźbła traw, wyrastające z podziemnego pełzającego kłącza. Jest mniej wymagający względem oświetlenia niż L. brasiliensis, ale rośnie od niego również wyższy.
Lilaeopsis Brasiliensis w środowisku naturalnym jest najniższym gatunkiem z rodzaju. Ta najpopularniejsza bardzo dekoracyjna odmiana „trawki” charakteryzuje się spłaszczoną lancetowatą oraz ostro zakończoną blaszką liściową, przypominająca miniaturową szabelkę. Osiąga maksymalnie 5 mm szerokości. Z każdego węzła podziemnego kłącza wyrasta nawet kilka liści i delikatny system korzeni.
Echinodorus tennelus/ Helanthium tenellum
Żabienica delikatna naturalnie porasta USA oraz Amerykę Południową. Jest najmniejszym gatunkiem pośród żabienic. Jasnozielone trawiaste liście dorastają do 7 cm długości, zatem trawnik z tej rośliny najlepiej wygląda w wysokim akwarium. Do uzyskania gęstego zwartego, trawniczka należy intensywnie oświetlać akwarium z tennelusem przez nawet 12 godzin w ciągu doby. Słabiej oświetlony może wyciągać się w kierunku światła. Kształtem liścia zbliżony jest do mniejszego L. Brazilijskiego.
Glossostigma elatinoides Języcznik australijski
Glossostigma na pierwszym planie akwarium dekoracyjnego
Jedna z pierwszych wprowadzonych do akwarystyki roślin pierwszoplanowych, dobrze oświetlona i regularnie przycinana tworzy piękny regularny trawniczek w akwarium. Jest zdecydowanie najbardziej wymagającą rośliną w tym zestawieniu. Niewielkie, owalne żywo zielone liście popularnej glosi wyrastają po dwa z każdego węzła. Jest wybitnie światłolubną rośliną, przy niedoborach światła może ekstremalnie 'wyciągać się' w górę nawet 10 cm ponad podłoże. Ma duże zapotrzebowanie na składniki pokarmowe, obowiązkowe jest kompletne zbilansowane nawożenie. Należy zadbać o regularne odmulanie dna, glossostigma nie toleruje mułu na liściach, które w takich warunkach żółkną i pokrywają się glonami.
Hemianthus callitrichoides 'Cuba' Hemianthus niski
Gatunek pochodzący z Kuby wśród akwarystów nazywany 'małym Heniem'. Jest to miniaturowa roślina łodygowa, płożąca się po podłożu. Delikatny słabo rozwinięty system korzeniowy wymaga drobnego podłoża i przynajmniej na czas ukorzeniania pozbycia się ryb przekopujących podłoże oraz ciekawskich krewetek które nie pozwolą ukorzenić się hemiantusowi. W dobrych warkach szybko rozrasta się, a regularnie przycinany szybko krzewi i zagęszcza, tworząc zbitą strukturę. Ten bardzo popularny gatunek wymaga intensywnego światła oraz często wykazuje niedobory żelaza. Miekka oraz kwaśna woda poprawia kondycję i kolorystykę rośliny. Często na małym Heniu zauważalne są bąbelki tlenu, informujące o szybko zachodzącej w tej roślinie fotosyntezie.
Micranthemum tweedie Micranthemum sp 'monte carlo'
Ze względu na niskie wymagania, jest to popularny gatunek w porównaniu z innymi drobnolistnymi roślinami na pierwszy plan akwarium. Porównując Monte Carlo do małego henia, można dostrzec podobne, choć większe listki w przypadku tego pierwszego gatunku. Różni się też kolorem liści, które u Monte Carlo są jasno-żółto-zielone w porównaniu z soczystą zielenią hemiantusa niskiego. Monte rośnie znacznie szybciej i charakteryzuje się lepiej rozwiniętym systemem korzeniowym. Jak wszystkie rośliny łodygowe lubi przycinanie, na które reaguje intensywnym rozkrzewianiem się i zagęszczaniem.
Pogostemon helferi Gwiazda wodna
Jasnozielone liście o mocno karbowanych brzegach pogostemona układają się na skróconej łodydze w rozety. Uprawiany pod odpowiednio silnym oświetleniem osiąga niewielka wysokość. Chętnie tworzy dużą ilość bocznych odrostów, dzięki czemu szybko formuje grupę jasnozielonych różyczek na pierwszym planie akwarium. Roślina ta dobrze rośnie nawet w bardzo twardej i zasadowej wodzie. Dodatek dwutlenku węgla przyspiesza wzrost, natomiast nie jest warunkiem koniecznym, żeby stworzyć efektowny pierwszy plan w akwarium. Docelowo jest gatunkiem wyższym od typowo trawnikowych gatunków, lecz w odpowiednio dużym akwarium z pewnością sprawdzi się w roli rośliny pierwszoplanowej.
W odpowiednio dużym akwarium Staurogyne świetnie spisuje się jako roślina na pierwszy plan.
To niska, żywo zielona roślina, której liście są owalne i wydłużone. Łodygi S. repens mają dużą zdolność do krzewienia, regularne przycinanie ich spowoduje naturalne zagęszczenie rośliny. Odpowiednio oświetlona i odżywiona będzie płożyła się po podłożu, produkując wiele rozgałęzień bocznych. Liście tego gatunku są duże, osiągają do 3-4 cm długości jako roślina pierwszoplanowa nadaje się przede wszystkim do dużych zbiorników, w których posadzona przy przedniej szybie nie zmniejszy optycznie akwarium.
Liście porto wehlo kształtem oraz wybarwieniem zupełnie nie przypominają kuzyna S. repens, są znacznie węższe i lancetowate, naturalnie są szarozielone. Uprawiana pod mocnym oświetleniem wybarwia się na fioletowo brązowy kolor. Podobnie jak S. repens, gdy będzie regularnie przycinana, zagęści swój pokrój. Nie ma od niej również większych wymagań. Charakteryzuje się jedynie wolniejszym wzrostem.
Cryptocoryne parva Zwartka drobna
Zwartki to grupa roślin o mniejszych wymaganiach świetlnych. W przeciwieństwie do pozostałych wymienionych gatunków C. parva 'trzyma się' nisko dna nawet w akwarium oświetlonym rozproszonym światłem, którego natężenie nie musi być imponujące. To gatunek zagęszczający się znacznie dłużej i planując taki trawnik, należy uzbroić się w godną akwarysty cierpliwość. Najlepiej jest sadzić tę zwartkę bardzo gęsto, już na starcie, w przeciwnym razie na dekoracyjny trawnik przyjdzie nam poczekać nawet kilkanaście miesięcy. Ciemnozielona zwartka o sztywnych, mięsistych, wydłużonych liściach. Jest gatunkiem niewymagającym względem składu chemicznego wody czy żyzności podłoża. Tworzy krótkie kłącza z których wyrastają młode rośliny potomne.
Marsilea hirsuta i M. crenata Marsylia owłosiona i M. zmiennolistna
To rodzaj paproci wodnych o niskich wymaganiach świetlnych. W akwarium jest trudno rozpoznać, z jakim gatunkiem mamy styczność w idealnych warunkach M. hirsuta ma listki większe, M. crenata dużo drobniejsze. Rozmnażają się dzięki podziemnemu kłączu. Rośliny te zaskakują, tworząc pod wodą różne rodzaje liści. Rosnąca w mocniej oświetlonym akwarium marisliea tworzy liście zbliżone kształtem do tych, jakie produkuje glossostigma – pojedyncze, owalne, na krótkim ogonku liściowym, ułożone blisko podłoża. Jeżeli oświetlenie jest słabsze, pośród drobnych liści pojawia się więcej dwu, trzy, a nawet czworo dzielnych przypominających czterolistną koniczynkę liści osadzonych na dłuższych ogonkach liściowych.
Cladophora aegagropila Gałęzatka kulista
Gałęzatka jest popularnym w akwarystyce gatunkiem ozdobnego glona, z którego można zrobić trawnik. Zwykle jest utrzymywana w akwarium w postaci intensywnie zielonej, gąbczastej kuli leżącej na dnie. Do przygotowania najmniej wymagającego trawniczka potrzebujemy płaskich kamieni, kleju akwarystycznego do roślin oraz kilku bądź kilkunastu sztuk gałęzatki. Kulki gałęzatki należy podzielić na płaskie kawałki i przykleić do wcześniej przygotowanych kamieni blisko siebie, nie możemy liczyć na, to, że wraz ze wzrostem gałęzatka się zagęści ze względu na niewielkie i wolne przyrosty. Przyklejone do kamieni gałęzatki układamy blisko siebie na pierwszym planie. O tak wykonany trawnik również należy dbać, gałęzatka ma duże zdolności do gromadzenia na swojej powierzchni detrytusu. Odpowiednia cyrkulacja wody, krewetki żmudnie oczyszczające naszą gałęzatkę oraz regularne odmulanie pozwolą utrzymać trawnik w dobrej kondycji.
Zgodnie z Dz. U. 94 Nr 24 poz. 83, sprost.: Dz. U. 94 Nr 43 poz. 170, kopiowanie, przetwarzanie i rozpowszechnianie tych materiałów w całości lub w części bez mojej zgody jest zabronione i stanowi naruszenie praw autorskich.
